´╗┐
´╗┐
|


657 SAYILI DEVLET MEMURLARI KANUNU

657 SAYILI DEVLET MEMURLARI KANUNU

Kanun Numaras─▒ : 657

Kanun Kabul Tarihi : 14/07/1965

Yay─▒mland─▒─č─▒ Resmi Gazete Tarihi: 23/07/1965

Yay─▒mland─▒─č─▒ Resmi Gazete Say─▒s─▒: 12056

┬á(K─▒rm─▒z─▒ renkli metinler, yap─▒lan de─či┼čiklerin son halini g├Âstermektedir.)

KISIM – I: GENEL H├ťK├ťMLER

B├ľL├ťM 1: KAPSAM, AMA├ç, TEMEL ─░LKELER, ─░ST─░HDAM ┼×EK─░LLER─░

KAPSAM:

Madde 1 – (De─či┼čik madde: 30/05/1974 – KHK-12/1 md. Aynen kabul 15/05/1975-1897/1 md.)

 

Bu Kanun, Genel ve Katma B├╝t├želi Kurumlar, ─░l ├ľzel ─░dareleri, Belediyeler, ─░l ├ľzel ─░dareleri ve Belediyelerin kurduklar─▒ birlikler ile bunlara ba─čl─▒ d├Âner sermayeli kurulu┼člarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sand─▒klar─▒nda veya Beden Terbiyesi B├Âlge M├╝d├╝rl├╝klerinde ├žal─▒┼čan memurlar hakk─▒nda uygulan─▒r.

S├Âzle┼čmeli ve ge├žici personel hakk─▒nda bu Kanunda belirtilen ├Âzel h├╝k├╝mler uygulan─▒r.

(De─či┼čik f─▒kra: 19/02/1980 – 2261/5 md.) Anayasa Mahkemesi ├╝ye ve yedek ├╝yeleri ile raport├Ârleri; hakimlik ve savc─▒l─▒k mesleklerinde veya bu mesleklerden say─▒lan g├Ârevlerde bulunanlar, Dan─▒┼čtay ve Say─▒┼čtay meslek mensuplar─▒ ve Say─▒┼čtay savc─▒ ve yard─▒mc─▒lar─▒, ├ťniversitelerin, ─░ktisadi ve Ticari ─░limler Akademilerinin, Devlet M├╝hendislik ve Mimarl─▒k Akademilerinin, Devlet G├╝zel Sanatlar Akademilerinin, T├╝rkiye ve Orta – Do─ču Amme ─░daresi Enstit├╝s├╝n├╝n ├Â─čretim ├╝ye ve yard─▒mc─▒lar─▒, Cumhurba┼čkanl─▒─č─▒ Senfoni Orkestras─▒ ├╝yeleri, Genelkurmay Mehtaran B├Âl├╝─č├╝ Sanatkarlar─▒, Devlet Tiyatrosu ile Devlet Opera va Balesi ve Belediye Opera ve tiyatrolar─▒ ile ┼čehir ve belediye konservatuvar ve orkestralar─▒n─▒n sanatkar memurlar─▒, uzman memurlar─▒, uygulat─▒c─▒ uzman memurlar─▒ ve stajyerleri; SporToto Te┼čkilat─▒nda ├žal─▒┼čan personel; subay, astsubay, uzman ├žavu┼č ve uzman jandarmalar ile Emniyet Te┼čkilat─▒ mensuplar─▒ ├Âzel kanunlar─▒ h├╝k├╝mlerine tabidir.

 

AMAÇ:

Madde 2 – (De─či┼čik madde: 23/12/1972 – KHK-2/1 md.)

Bu Kanun, Devlet memurlar─▒n─▒n hizmet ┼čartlar─▒n─▒, niteliklerini, atanma ve yeti┼čtirilmelerini, ilerleme ve y├╝kselmelerini, ├Âdev, hak, y├╝k├╝m ve sorumluluklar─▒n─▒, ayl─▒klar─▒n─▒ ve ├Âdeneklerini ve di─čer ├Âzl├╝k i┼člerini d├╝zenler.

(M├╝lga c├╝mle: 25/02/2011 tarihli M├╝kerrer Resmi Gazete – 6111/117 md.)

Bu Kanunda ├Âng├Âr├╝len y├Ânetmelikler Bakanlar Kurulu Karar─▒ ile y├╝r├╝rl├╝─če konulur.

 

TEMEL ─░LKELER:

Madde 3 – Bu kanunun temel ilkeleri ┼čunlard─▒r:

 

S─▒n─▒fland─▒rma:

a) (De─či┼čik bent: 31/07/1970 – 1327/2 md.) Devlet kamu hizmetleri g├Ârevlerini ve bu┬á┬á┬á g├Ârevlerde ├žal─▒┼čan Devlet memurlar─▒n─▒ g├Ârevlerin gerektirdi─či niteliklere ve mesleklere g├Âre s─▒n─▒flara ay─▒rmakt─▒r.

Kariyer:

b) Devlet memurlar─▒na, yapt─▒klar─▒ hizmetler i├žin l├╝zumlu bilgilere ve yeti┼čme ┼čartlar─▒na uygun ┼čekilde, s─▒n─▒flar─▒ i├žinde en y├╝ksek derecelere kadar ilerleme imkan─▒n─▒ sa─člamakt─▒r.


Liyakat:

c) Devlet kamu hizmetleri g├Ârevlerine girmeyi, s─▒n─▒flar i├žinde ilerleme ve y├╝kselmeyi, g├Ârevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayand─▒rmak ve bu sistemin e┼čit imkanlarla uygulanmas─▒nda Devlet memurlar─▒n─▒ g├╝venli─če sahip k─▒lmakt─▒r.

 

─░ST─░HDAM ┼×EK─░LLER─░:

 

Madde 4 – (De─či┼čik madde: 30/05/1974-KHK-12; De─či┼čtirilerek kabul: 15/05/1975 – 1897/1 md.)

Kamu hizmetleri; memurlar, s├Âzle┼čmeli personel, ge├žici personel ve i┼č├žiler eliyle g├Ârd├╝r├╝l├╝r.

 

a) Memur:

Mevcut kurulu┼č bi├žimine bak─▒lmaks─▒z─▒n, Devlet ve di─čer kamu t├╝zel ki┼čiliklerince genel idare esaslar─▒na g├Âre y├╝r├╝t├╝len asli ve s├╝rekli kamu hizmetlerini ifa ile g├Ârevlendirilenler, bu Kanunun uygulanmas─▒nda memur say─▒l─▒r.

Yukar─▒daki tan─▒mlananlar d─▒┼č─▒ndaki kurumlarda genel politika tespiti, ara┼čt─▒rma, planlama, programlama, y├Ânetim ve denetim gibi i┼člerde g├Ârevli ve yetkili olanlar da memur say─▒l─▒r.

 

b) S├Âzle┼čmeli personel:

Kalk─▒nma plan─▒, y─▒ll─▒k program ve i┼č programlar─▒nda yer alan ├Ânemli projelerin haz─▒rlanmas─▒, ger├žekle┼čtirilmesi, i┼čletilmesi ve i┼člerli─či i├žin ┼čart olan, zaruri ve istisnai hallere m├╝nhas─▒r olmak ├╝zere ├Âzel bir meslek bilgisine ve ihtisas─▒na ihtiya├ž g├Âsteren ge├žici i┼člerde, (De─či┼čik ibare: 25/06/2009-5917 S.K./47.mad Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller ├žer├ževesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Ba┼čkanl─▒─č─▒n─▒n g├Âr├╝┼č├╝ ├╝zerine Maliye Bakanl─▒─č─▒nca vizelenen pozisyonlarda, mali y─▒lla s─▒n─▒rl─▒ olarak s├Âzle┼čme ile ├žal─▒┼čt─▒r─▒lmas─▒na karar verilen ve i┼č├ži say─▒lmayan kamu hizmeti g├Ârevlileridir.” ┼čeklinde de─či┼čtirilmi┼čtir.

(M├╝lga f─▒kra: 04/04/2007-5620 S.K./4.mad

Ancak, yabanc─▒ uyruklular─▒n; tarihi belge ve eski harflerle yaz─▒lm─▒┼č ar┼čiv kay─▒tlar─▒n─▒ de─čerlendirenlerin m├╝tercimlerin; terc├╝manlar─▒n; Mill├« E─čitim Bakanl─▒─č─▒nda norm kadro sonucu ortaya ├ž─▒kan ├Â─čretmen ihtiyac─▒n─▒n kadrolu ├Â─čretmen istihdam─▒yla kapat─▒lamamas─▒ hallerinde ├Â─čretmenlerin; dava adedinin azl─▒─č─▒ nedeni ile kadrolu avukat istihdam─▒n─▒n gerekli olmad─▒─č─▒ yerlerde avukatlar─▒n─▒, kadrolu istihdam─▒n m├╝mk├╝n olamad─▒─č─▒ hallerde, * tabip veya uzman tabiplerin; Adli T─▒p M├╝essesesi uzmanlar─▒n─▒n; Devlet Konservatuvarlar─▒ sanat├ž─▒ ├Â─čretim ├╝yelerinin;

─░stanbul Belediyesi Konservatuvar─▒ sanat├ž─▒lar─▒n─▒n; bu Kanuna t├óbi kamu idarelerinde ** ve d─▒┼č kurulu┼člarda belirli baz─▒ hizmetlerde ├žal─▒┼čt─▒r─▒lacak personelin de zorunlu hallerde s├Âzle┼čme ile istihdamlar─▒ caizdir.

(Ek f─▒kra: 04/04/2007-5620 S.K./4.mad S├Âzle┼čmeli personel se├žiminde uygulanacak s─▒nav ile istisnalar─▒, bunlara ├Âdenebilecek ├╝cretlerin ├╝st s─▒n─▒rlar─▒ ile verilecek i┼č sonu tazminat─▒ miktar─▒, kulland─▒r─▒lacak izinler (De─či┼čik ibare: 25/06/2009-5917 S.K./47.mad , pozisyon unvan ve nitelikleri, s├Âzle┼čme fesih halleri, pozisyonlar─▒n iptali, istihdam─▒na dair hususlar ile s├Âzle┼čme esas ve usulleri Devlet Personel Ba┼čkanl─▒─č─▒n─▒n g├Âr├╝┼č├╝ ve Maliye Bakanl─▒─č─▒n─▒n teklifi ├╝zerine Bakanlar Kurulunca belirlenir. (Ek ibare: 25/06/2009-5917 S.K./47.mad Bu ┼čekilde istihdam edilenler, hizmet s├Âzle┼čmesi esaslar─▒na ayk─▒r─▒ hareket etmesi nedeniyle kurumlar─▒nca s├Âzle┼čmelerinin feshedilmesi veya s├Âzle┼čme d├Ânemi i├žerisinde Bakanlar Kurulu karar─▒ ile belirlenen istisnalar hari├ž s├Âzle┼čmeyi tek tarafl─▒ feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir y─▒l ge├žmedik├že kurumlar─▒n s├Âzle┼čmeli personel pozisyonlar─▒nda istihdam edilemezler.

(Ek f─▒kra: 05/07/1991 – KHK – 433/1 md.; M├╝lga f─▒kra: 27/12/1991 – KHK – 475/11 md.)

 

c) Ge├žici personel:

Bir y─▒ldan az s├╝reli veya mevsimlik hizmet oldu─čuna Devlet Personel Dairesinin ve Maliye Bakanl─▒─č─▒n─▒n g├Âr├╝┼člerine dayan─▒larak Bakanlar Kurulunca karar verilen g├Ârevlerde ve belirtilen ├╝cret ve adet s─▒n─▒rlar─▒ i├žinde s├Âzle┼čme ile ├žal─▒┼čt─▒r─▒lan ve i┼č├ži say─▒lmayan kimselerdir.

 

d) ─░┼č├žiler:

(De─či┼čik c├╝mle: 04/04/2007-5620 S.K./4.mad (a), (b) ve (c) f─▒kralar─▒nda belirtilenler d─▒┼č─▒nda kalan ve ilgili mevzuat─▒ gere─čince tahsis edilen s├╝rekli i┼č├ži kadrolar─▒nda belirsiz s├╝reli i┼č s├Âzle┼čmeleriyle ├žal─▒┼čt─▒r─▒lan s├╝rekli i┼č├žiler ile mevsimlik veya kampanya i┼člerinde ya da orman yang─▒n─▒yla m├╝cadele hizmetlerinde ilgili mevzuat─▒na g├Âre ge├žici i┼č pozisyonlar─▒nda alt─▒ aydan az olmak ├╝zere belirli s├╝reli i┼č s├Âzle┼čmeleriyle ├žal─▒┼čt─▒r─▒lan ge├žici i┼č├žilerdir.

 

D├ľRT ─░ST─░HDAM ┼×EKL─░ DI┼×INDA PERSONEL ├çALI┼×TIRILAMIYACA─×I:

Madde 5 – (De─či┼čik madde: 23/12/1972 – KHK- 2/1 md.)

Bu Kanuna tabi kurumlar, d├Ârd├╝nc├╝ maddede yaz─▒l─▒ d├Ârt istihdam ┼čekli d─▒┼č─▒nda personel ├žal─▒┼čt─▒ramazlar.

 

B├ľL├ťM 2: ├ľDEVLER VE SORUMLULUKLAR

 

SADAKAT:

Madde 6 (De─či┼čik madde: 12/05/1982 – 2670/1 md.)

Devlet memurlar─▒, T├╝rkiye Cumhuriyeti Anayasas─▒na ve kanunlar─▒na sadakatla ba─čl─▒ kalmak ve milletin hizmetinde T├╝rkiye Cumhuriyeti kanunlar─▒n─▒ sadakatla uygulamak zorundad─▒rlar. Devlet memurlar─▒ bu hususu “Asli Devlet Memurlu─čuna” atand─▒ktan sonra en ge├ž bir ay i├žinde kurumlar─▒nca d├╝zenlenecek merasimle yetkili amirlerin huzurunda yapacaklar─▒ yeminle belirtirler ve ├Âzl├╝k dosyalar─▒na konulacak a┼ča─č─▒daki “Yemin Belgesi” ni imzalayarak g├Âreve ba┼člarlar.

T├╝rkiye Cumhuriyeti Anayasas─▒na, Atat├╝rk ─░nk─▒lap ve ─░lkelerine, Anayasada ifadesi bulunan T├╝rk Milliyet├žili─čine sadakatla ba─čl─▒ kalaca─č─▒ma; T├╝rkiye Cumhuriyeti kanunlar─▒n─▒ milletin hizmetinde olarak tarafs─▒z ve e┼čitlik ilkelerine ba─čl─▒ kalarak uygulayaca─č─▒ma; T├╝rk Milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve k├╝lt├╝rel de─čerlerini benimseyip, koruyup bunlar─▒ geli┼čtirmek i├žin ├žal─▒┼čaca─č─▒ma; insan haklar─▒na ve Anayasan─▒n temel ilkelerine dayanan milli, demokratik, laik, bir hukuk devleti olan T├╝rkiye Cumhuriyetine kar┼č─▒ g├Ârev ve sorumluluklar─▒n─▒ bilerek, bunlar─▒ davran─▒┼č halinde g├Âsterece─čime namusum ve ┼čerefim ├╝zerine yemin ederim.

 

TARAFSIZLIK VE DEVLETE BA─×LILIK:

Madde 7 – (De─či┼čik madde: 12/05/1982 – 2670/2 md.)

Devlet memurlar─▒ siyasi partiye ├╝ye olamazlar, herhangi bir siyasi parti, ki┼či veya z├╝mrenin yarar─▒n─▒ veya zarar─▒n─▒ hedef tutan bir davran─▒┼čta bulunamazlar; g├Ârevlerini yerine getirirlerken dil, ─▒rk, cinsiyet, siyasi d├╝┼č├╝nce, felsefi inan├ž, din ve mezhep gibi ay─▒r─▒m yapamazlar; hi├žbir ┼čekilde siyasi ve ideolojik ama├žl─▒ beyanda ve eylemde bulunamazlar ve bu eylemlere kat─▒lamazlar.

Devlet memurlar─▒ her durumda Devletin menfaatlerini korumak mecburiyetindedirler. T├╝rkiye Cumhuriyeti Anayasas─▒na ve kanunlar─▒na ayk─▒r─▒ olan, memleketin ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n─▒ ve b├╝t├╝nl├╝─č├╝n├╝ bozan T├╝rkiye Cumhuriyetinin g├╝venli─čini tehlikeye d├╝┼č├╝ren herhangi bir faaliyette bulunamazlar. Ayn─▒ nitelikte faaliyet g├Âsteren herhangi bir harekete, grupla┼čmaya, te┼čekk├╝le veya derne─če kat─▒lamazlar, bunlara yard─▒m edemezler.

 

DAVRANI┼× VE ─░┼×B─░RL─░─×─░:

Madde 8 – Devlet memurlar─▒, resmi s─▒fatlar─▒n─▒n gerektirdi─či itibar ve g├╝vene lay─▒k olduklar─▒n─▒ hizmet i├žindeki ve d─▒┼č─▒ndaki davran─▒┼člariyle g├Âstermek zorundad─▒rlar.

Devlet memurlar─▒n─▒n i┼čbirli─či i├žinde ├žal─▒┼čmalar─▒ esast─▒r.

 

YURT DI┼×INDA DAVRANI┼×:

Madde 9 – Devlet memurlar─▒ndan s├╝rekli veya ge├žici g├Ârevle veya yeti┼čme, inceleme ve ara┼čt─▒rma i├žin yabanc─▒ memleketlerde bulunanlar Devlet itibar─▒n─▒ veya g├Ârev haysiyetini zedeleyici fiil ve davran─▒┼člarda bulunamazlar.

 

AM─░R DURUMDA OLAN DEVLET MEMURLARININ G├ľREV VE SORUMLULUKLARI:

Madde 10 – (De─či┼čik madde: 12/05/1982 – 2670/3 md.)

Devlet memurlar─▒ amiri olduklar─▒ kurulu┼č ve hizmet birimlerinde kanun, t├╝z├╝k ve y├Ânetmeliklerle belirlenen g├Ârevleri zaman─▒nda ve eksiksiz olarak yapmaktan ve yapt─▒rmaktan, maiyetindeki memurlar─▒n─▒ yeti┼čtirmekten, hal ve hareketlerini takip ve kontrol etmekten g├Ârevli sorumludurlar.

Amir, maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve e┼čitlik i├žinde davran─▒r. Amirlik yetkisini kanun, t├╝z├╝k ve y├Ânetmeliklerde belirtilen esaslar i├žinde kullan─▒r.

Amir, maiyetindeki memurlara kanunlara ayk─▒r─▒ emir veremez ve maiyetindeki memurdan hususi bir menfaat temin edecek bir talepte bulunamaz, hediyesini kabul edemez ve bor├ž alamaz.

 

DEVLET MEMURLARININ G├ľREV VE SORUMLULUKLARI:

Madde 11 – (De─či┼čik madde: 12/05/1982 – 2670/4 md.)

Devlet memurlar─▒ kanun, t├╝z├╝k ve y├Ânetmeliklerde belirtilen esaslara uymakla ve amirler taraf─▒ndan verilen g├Ârevleri yerine getirmekle y├╝k├╝ml├╝ ve g├Ârevlerinin iyi ve do─čru y├╝r├╝t├╝lmesinden amirlerine kar┼č─▒ sorumludurlar.

Devlet memuru amirinden ald─▒─č─▒ emri, Anayasa, kanun, t├╝z├╝k ve y├Ânetmelik h├╝k├╝mlerine ayk─▒r─▒ g├Âr├╝rse, yerine getirmez ve bu ayk─▒r─▒l─▒─č─▒ o emri verene bildirir. Amir emrinde ─▒srar eder ve bu emrini yaz─▒ ile yenilerse, memur bu emri yapma─ča mecburdur. Ancak emrin yerine getirilmesinden do─čacak sorumluluk emri verene aittir.

Konusu su├ž te┼čkil eden emir, hi├žbir suretle yerine getirilmez; yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulamaz.

Acele hallerde kamu d├╝zeninin ve kamu g├╝venli─činin korunmas─▒ i├žin kanunla g├Âsterilen istisnalar sakl─▒d─▒r.

 

K─░┼×─░SEL SORUMLULUK VE ZARAR:

Madde 12 – (De─či┼čik madde: 12/05/1982 – 2670/5 md.)

Devlet memurlar─▒, g├Ârevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet mal─▒n─▒ korumak ve her an hizmete haz─▒r halde bulundurmak i├žin gerekli tedbirleri almak zorundad─▒rlar.

Devlet memurunun kas─▒t, kusur, ihmal veya tedbirsizli─či sonucu idare zarara u─črat─▒lm─▒┼čsa, bu zarar─▒n ilgili memur taraf─▒ndan rayi├ž bedeli ├╝zerinden ├Âdenmesi esast─▒r.

Zararlar─▒n ├Âdettirilmesinde bu konudaki genel h├╝k├╝mler uygulan─▒r. Ancak fiilin meydana geldi─či tarihte en alt derecenin birinci kademesinde bulunan memurun br├╝t ayl─▒─č─▒n─▒n yar─▒s─▒n─▒ ge├žmeyen zararlar, kabul etmesi halinde disiplin amiri veya yetkili disiplin kurulu karar─▒na g├Âre ilgili memurca ├Âdenir.

 

K─░┼×─░LER─░N U─×RADIKLARI ZARARLAR:

Madde 13 – (De─či┼čik madde: 12/05/1982 – 2670/6 md.)

(De─či┼čik f─▒kra: 06/06/1990 – 3657/1 md.) Ki┼čiler kamu hukukuna tabi g├Ârevlerle ilgili olarak u─črad─▒klar─▒ zararlardan dolay─▒ bu g├Ârevleri yerine getiren personel aleyhine de─čil, ilgili kurum aleyhine dava a├žarlar. Ancak, Devlet dairelerine tevdi veya bu dairelerce tahsil veya muhafaza edilen para ve para h├╝km├╝ndeki de─čerli ka─č─▒tlar─▒n ilgili personel taraf─▒ndan zimmete ge├žirilmesi halinde, zimmete ge├žirilen miktar, cezai takibat sonucu beklenmeden Hazine taraf─▒ndan hak sahibine ├Âdenir. Kurumun, genel h├╝k├╝mlere g├Âre sorumlu personele r├╝cu hakk─▒ sakl─▒d─▒r.

(Ek f─▒kra: 26/03/2002 – 4748 S.K../3. md.) ─░┼čkence ya da zalimane, gayri insani veya haysiyet k─▒r─▒c─▒ muamele su├žlar─▒ nedeniyle Avrupa ─░nsan Haklar─▒ Mahkemesince verilen kararlar sonucunda Devlet├že ├Âdenen tazminatlardan dolay─▒ sorumlu personele r├╝cu edilmesi hakk─▒nda da yukar─▒daki f─▒kra h├╝km├╝ uygulan─▒r.

12 nci maddeyle bu maddede belirtilen zararlar─▒n nevi, miktarlar─▒n─▒n tespiti, takibi, amirlerin sorumluluklar─▒ ve yap─▒lacak i┼člemlerle ilgili di─čer hususlar Ba┼čbakanl─▒k├ža d├╝zenlenecek y├Ânetmelikle belirlenir.

 

MAL B─░LD─░R─░M─░:

Madde 14 – Devlet memurlar─▒, kendileriyle, e┼člerine ve velayetleri alt─▒ndaki ├žocuklar─▒na ait ta┼č─▒n─▒r ve ta┼č─▒nmaz mallar─▒, alacak ve bor├žlar─▒ hakk─▒nda, ├Âzel kanunda yaz─▒l─▒ h├╝k├╝mler uyar─▒nca, mal bildirimi verirler.

 

BASINA BİLGİ VEYA DEMEÇ VERME:

Madde 15 – (De─či┼čik madde: 12/05/1982 – 2670/7 md.)

Devlet Memurlar─▒, kamu g├Ârevleri hakk─▒nda bas─▒na, haber ajanslar─▒na veya radyo ve televizyon kurumlar─▒na bilgi veya deme├ž veremezler. Bu konuda gerekli bilgi ancak bakan─▒n yetkili k─▒laca─č─▒ g├Ârevli illerde valiler veya yetkili k─▒laca─č─▒ g├Ârevli taraf─▒ndan verilebilir.

Askeri hizmet ile ilgili bilgiler ├Âzel kanunlar─▒n yetkili, k─▒ld─▒─č─▒ personel d─▒┼č─▒n da hi├ž bir kimse taraf─▒ndan a├ž─▒klanamaz.

 

RESM─░ BELGE, ARA├ç VE GERE├çLER─░N YETK─░ VER─░LEN MAHALLER DI┼×INA ├çIKARILMAMASI VE ─░ADES─░:

Madde 16 – (De─či┼čik madde: 12/05/1982 – 2670/8 md.)

Devlet memurlar─▒ g├Ârevleri ile ilgili resmi belge ara├ž ve gere├žleri, yetki verilen mahaller d─▒┼č─▒na ├ž─▒karamazlar, hususi i┼člerinde kullanamazlar.

Devlet memurlar─▒ g├Ârevleri icab─▒ kendilerine teslim edilen resmi belge, ara├ž ve gere├žleri g├Ârevleri sona erdi─či zaman iade etmek zorundad─▒rlar. Bu zorunluluk memurun miras├ž─▒lar─▒na da ┼čamildir.

 

B├ľL├ťM 3: GENEL HAKLAR

UYGULAMAYI ─░STEME HAKKI:

Madde 17 – Devlet memurlar─▒, bu kanun ve bu kanuna dayan─▒larak yay─▒nlanan t├╝z├╝k ve y├Ânetmeliklere g├Âre tayin ve tesbit olunup y├╝r├╝rl├╝kte bulunan h├╝k├╝mlerin kendileri hakk─▒nda aynen uygulanmas─▒n─▒ istemek hakk─▒na sahiptirler.

 

G├ťVENL─░K:

Madde 18 – Kanunlarda yaz─▒l─▒ haller d─▒┼č─▒nda Devlet memurunun memurlu─čuna son verilmez, ayl─▒k ve ba┼čka haklar─▒ elinden al─▒namaz.

 

EMEKL─░L─░K:

Madde 19 – Devlet memurlar─▒n─▒n, ├Âzel kanununda yaz─▒l─▒ belirli ┼čartlar i├žinde, emeklilik haklar─▒ vard─▒r.

 

ÇEKİLME:

Madde 20 – Devlet memurlar─▒, bu kanunda belirtilen esaslara g├Âre memurluktan ├žekilebilirler.

 

M├ťRACAAT, ┼×─░KAYET VE DAVA A├çMA:

Madde 21 – ( De─či┼čik madde: 12/05/1982 – 2670/9 md.)

Devlet memurlar─▒ kurumlar─▒yla ilgili resmi ve ┼čahsi i┼člerinden dolay─▒ m├╝racaat; amirleri veya kurumlar─▒ taraf─▒ndan kendilerine uygulanan idari eylem ve i┼člemlerden dolay─▒ ┼čikayet ve dava a├žma hakk─▒na sahiptirler.

M├╝racaat ve ┼čikayetler s├Âz veya yaz─▒ ile en yak─▒n amirden ba┼člayarak silsile yolu ile ┼čikayet edilen amirler atlanarak yap─▒l─▒r.

M├╝racaat ve ┼čikayetler incelenerek en k─▒sa zamanda ilgiliye bildirilir. M├╝racaat ve ┼čikayetlerle ilgili esas ve usuller Ba┼čbakanl─▒k├ža haz─▒rlanacak bir y├Ânetmelikle d├╝zenlenir.

 

SEND─░KA KURMA:

Madde 22 – (M├╝lga madde: 23/12/1972 – KHK-2/5 md.; Yeniden d├╝zenlenen madde: 12/06/1997 – 4275/1 md.)

Devlet memurlar─▒, Anayasada ve ├Âzel kanununda belirtilen h├╝k├╝mler uyar─▒nca sendikalar ve ├╝st kurulu┼člar kurabilir ve bunlara ├╝ye olabilirler.

 

─░Z─░N

Madde 23 – Devlet memurlar─▒, bu kanunda g├Âsterilen s├╝re ve ┼čartlarla izin hakk─▒na sahiptirler.

 

KOVU┼×TURMA VE YARGILAMA:

Madde 24 – Devlet memurlar─▒n─▒n g├Ârevleri ile ilgili veya g├Ârevleri s─▒ras─▒nda i┼čledikleri su├žlardan dolay─▒ soru┼čturma ve kovu┼čturma yap─▒lmas─▒ ve haklar─▒nda dava a├ž─▒lmas─▒ ├Âzel h├╝k├╝mlere tabidir.

 

─░SNAT VE ─░FT─░RALARA KAR┼×I KORUMA:

Madde 25 – Devlet memurlar─▒ hakk─▒ndaki ihbar ve ┼čikayetler, garaz veya m├╝cerret hakaret i├žin, uydurma bir su├ž isnad─▒ suretiyle yap─▒ld─▒─č─▒ ve soru┼čturma veya yarg─▒laman─▒n tabi oldu─ču kanuni i┼člem sonucunda bu isnat sabit olmad─▒─č─▒ takdirde, merkezde bu memurun en b├╝y├╝k amiri, illerde valiler, isnatta bulunanlar hakk─▒nda kamu davas─▒ a├ž─▒lmas─▒n─▒ Cumhuriyet Savc─▒l─▒─č─▒ndan isterler.

 

B├ľL├ťM 4: YASAKLAR

 

TOPLU EYLEM VE HAREKETLERDE BULUNMA YASA─×I:

Madde 26 – (De─či┼čik madde: 12/05/1982 – 2670/10 md.)

(M├╝lga f─▒kra: 25/02/2011 tarihli M├╝kerrer Resmi Gazete – 6111/117 md.)

Devlet memurlar─▒n─▒n kamu hizmetlerini aksatacak ┼čekilde memurluktan kas─▒tl─▒ olarak birlikte ├žekilmeleri veya g├Ârevlerine gelmemeleri veya g├Ârevlerine gelipte Devlet hizmetlerinin ve i┼člerinin yava┼člat─▒lmas─▒ veya aksat─▒lmas─▒ sonucunu do─čuracak eylem ve hareketlerde bulunmalar─▒ yasakt─▒r.

 

GREV YASA─×I:

Madde 27 – Devlet memurlar─▒n─▒n greve karar vermeleri, grev tertiplemeleri, ilan etmeleri, bu yolda propaganda yapmalar─▒ yasakt─▒r.

Devlet memurlar─▒, harhangi bir greve veya grev te┼čebb├╝s├╝ne kat─▒lamaz, grevi destekliyemez veya te┼čvik edemezler.

 

T─░CARET VE D─░─×ER KAZAN├ç GET─░R─░C─░ FAAL─░YETLERDE BULUNMA YASA─×I:

Madde 28 – (De─či┼čik madde: 30/05/1974 – KHK-12; De─či┼čtirilerek kabul: 15/05/1975-1897/1 md.)

Memurlar T├╝rk Ticaret Kanununa g├Âre (Tacir) veya (Esnaf) say─▒lmalar─▒n─▒ gerektirecek bir faaliyette bulunamaz, ticaret ve sanayi m├╝esseselerinde g├Ârev alamaz, ticari m├╝messil veya ticari vekil veya kollektif ┼čirketlerde ortak veya komandit ┼čirkette komandite ortak olamazlar. (G├Ârevli olduklar─▒ kurumlar─▒n i┼čtiraklerinde kurumlar─▒n─▒ temsilen alacaklar─▒ g├Ârevler hari├ž).

Memurlar─▒n ├╝yesi olduklar─▒ yap─▒, kalk─▒nma ve t├╝ketim kooperatifleri ile kanunla kurulmu┼č yard─▒m sand─▒klar─▒n─▒n y├Ânetim ve denetim kurullar─▒ ├╝yelikleri g├Ârevleri ve ├Âzel kanunlarda belirtilen g├Ârevler bu yasaklaman─▒n d─▒┼č─▒ndad─▒r.

E┼čleri, re┼čit olmayan veya mahcur olan ├žocuklar─▒, yasaklanan faaliyetlerde bulunan memurlar bu durumu 15 g├╝n i├žinde ba─čl─▒ olduklar─▒ kuruma bildirmekle y├╝k├╝ml├╝d├╝rler,

 

HED─░YE ALMA, MENFAAT SA─×LAMA YASA─×I:

Madde 29 – Devlet memurlar─▒n─▒n do─črudan do─čruya veya arac─▒ eliyle hediye istemeleri ve g├Ârevleri s─▒ras─▒nda olmasa dahi menfaat sa─člama amac─▒ ile hediye kabul etmeleri veya i┼č sahiplerinden bor├ž para istemeleri ve almalar─▒ yasakt─▒r.

(Ek f─▒kra: 25/05/2004 – 5176 S.K./9.mad Kamu G├Ârevlileri Etik Kurulu, hediye alma yasa─č─▒n─▒n kapsam─▒n─▒ belirlemeye ve en az genel m├╝d├╝r veya e┼čiti seviyedeki ├╝st d├╝zey kamu g├Ârevlilerince al─▒nan hediyelerin listesini gerekti─činde her takvim y─▒l─▒ sonunda bu g├Ârevlilerden istemeye yetkilidir.

 

DENET─░M─░NDEK─░ TE┼×EBB├ťSTEN MENFAAT SA─×LAMA YASA─×I:

Madde 30 – Devlet memurunun, denetimi alt─▒nda bulunan veya kendi g├Ârevi veya mensup oldu─ču kurum ile ilgisi olan bir te┼čebb├╝sten, do─črudan do─čruya veya arac─▒ eliyle her ne ad alt─▒nda olursa olsun bir menfaat sa─člamas─▒ yasakt─▒r.

 

G─░ZL─░ B─░LG─░LER─░ A├çIKLAMA YASA─×I:

Madde 31 – (De─či┼čik madde: 12/05/1982 – 2670/11 md.)

Devlet memurlar─▒n─▒n kamu hizmetleri ile ilgili gizli bilgileri g├Ârevlerinden ayr─▒lm─▒┼č bile olsalar, yetkili bakan─▒n yaz─▒l─▒ izni olmad─▒k├ža a├ž─▒klamalar─▒ yasakt─▒r.

 

KISIM – II: SINIFLANDIRMA

SINIF:

Madde 32 – (M├╝lga madde: 30/05/1974 – KHK-12/7 md.; Aynen kabul: 15/05/1975-1897/7 md.)

 

KADROLARIN TESP─░T─░:

Madde 33 – (De─či┼čik madde: 30/05/1974 – KHK-12; De─či┼čtirilerek kabul: 15/05/1975-1897/1 md.)

Kadrosuz memur ├žal─▒┼čt─▒r─▒lamaz.

Genel ve Katma B├╝t├želi kurulu┼člarla bunlara ba─čl─▒ d├Âner sermayeli kurulu┼člar; kanunlarla kurulan fonlar, kefalet sand─▒klar─▒ ve Beden Terbiyesi B├Âlge M├╝d├╝rl├╝klerinde memur deyimine giren ki┼čilere g├Ârd├╝r├╝len hizmetlerin gerektirdi─či g├Ârevler i├žin tespit olunan kadrolar Genel Kadro Kanununda g├Âsterilir. Milli G├╝venli─če ili┼čkin kadrolardan gizli kalmas─▒ gerekenler hakk─▒nda bu h├╝k├╝m uygulanmaz.

─░l ├Âzel idareleri ve belediyeler ile bunlar─▒n kurduklar─▒ birliklerin kadrolar─▒ yetkili organlar─▒nca haz─▒rlanarak ─░├ži┼čleri Bakanl─▒─č─▒n─▒n onay─▒ ile tamamlan─▒r.

Yukar─▒daki f─▒krada s├Âz├╝ edilen kadrolar─▒n kald─▒r─▒lmas─▒ veya bu kadrolarda yap─▒lacak de─či┼čiklikler de ayn─▒ usule tabidir.

 

KADROLARIN HAZIRLANMASI:

Madde 34 – (De─či┼čik madde: 31/07/1970 – 1327/7 md.)

Devlet memurlar─▒ i├žin kurumlar─▒nca teklif edilen kadrolar Maliye Bakanl─▒─č─▒, Devlet Personel Ba┼čkanl─▒─č─▒ ve ilgili kurumca birlikte haz─▒rlan─▒r.

1, 2, 3, ve 4 ├╝nc├╝ derecede kadro ihdas edilebilmesi i├žin ayr─▒ca Maliye Bakanl─▒─č─▒ ile Devlet Personel Ba┼čkanl─▒─č─▒n─▒n g├Âr├╝┼č├╝ne dayan─▒larak Bakanlar Kurulu karar─▒ al─▒nmas─▒ ┼čartt─▒r. (Milli G├╝venli─če ili┼čkin kadrolar dairesince haz─▒rlan─▒r ve ├Âzel kanununda yaz─▒l─▒ ┼čekle uygun olarak onan─▒r.)

 

KADRO CETVELLER─░:

Madde 35 – (De─či┼čik madde: 31/07/1970 – 1327/8 md.)

33 ve 34 ├╝nc├╝ maddeler uyar─▒nca haz─▒rlanan kadro cetvellerinde:Her kurum i├žin gerekli kadrolar─▒n s─▒n─▒f─▒, derecesi, unvan─▒ ve adedi g├Âsterilir.

 

TES─░S ED─░LEN SINIFLAR:

Madde 36 – (De─či┼čik madde: 30/05/1974 – KHK-12; De─či┼čtirilerek kabul: 15/05/1975 – 1897/1 md.)

Bu Kanuna tabi kurumlarda ├žal─▒┼čt─▒r─▒lan memurlar─▒n s─▒n─▒flar─▒ a┼ča─č─▒da g├Âsterilmi┼čtir.

 

I – GENEL ─░DARE H─░ZMETLER─░ SINIFI:

Bu Kanunun kapsam─▒na dahil kurumlarda y├Ânetim, icra, b├╝ro ve benzeri hizmetleri g├Âren ve bu Kanunla tespit edilen di─čer s─▒n─▒flara girmeyen memurlar Genel idare Hizmetleri s─▒n─▒f─▒n─▒ te┼čkil eder.

 

II – TEKN─░K H─░ZMETLER SINIFI:

Bu Kanunun kapsam─▒na giren kurumlarda meslekleriyle ilgili g├Ârevleri fiilen ifa eden ve meri h├╝k├╝mlere g├Âre y├╝ksek m├╝hendis, m├╝hendis, y├╝ksek mimar, mimar, jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizik├ži, fizik├ži, kimyager, matematik├ži, istatik├ži, y├Âneylemci (Hareket ara┼čt─▒rmac─▒sI), matematiksel iktisat├ž─▒, ekonomici ve benzeri ile teknik ├Â─čretmen okullar─▒ndan mezun olup da, ├Â─čretmenlik mesle─či d─▒┼č─▒nda teknik hizmetlerde ├žal─▒┼čanlar, Mimarl─▒k ve M├╝hendislik Fak├╝ltesi veya b├Âl├╝mlerinden mezun ┼čehir planc─▒s─▒, y├╝ksek ┼čehir planc─▒s─▒, y├╝ksek B├Âlge Planc─▒s─▒, 3437 ve 09/05/1969 tarih 1177 say─▒l─▒ Kanunlara g├Âre t├╝t├╝n eksperi yeti┼čtirilenler ile m├╝skirat ve ├žay eksperleri, fen memuru, y├╝ksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil g├Ârm├╝┼č bulunanlar, Teknik Hizmetler s─▒n─▒f─▒n─▒ te┼čkil eder.

 

III – SA─×LIK H─░ZMETLER─░ VE YARDIMCI SA─×LIK H─░ZMETLER─░ SINIFI:

Bu s─▒n─▒f, sa─čl─▒k hizmetlerinde (Hayvan sa─čl─▒─č─▒ dahil) mesleki e─čitim g├Ârerek yeti┼čmi┼č olan tabip, di┼č tabibi, eczac─▒, veteriner hekim gibi memurlar ile bu hizmet sahas─▒nda ├žal─▒┼čan y├╝ksek ├Â─črenim g├Ârm├╝┼č fizikoterapist, t─▒p teknolo─ču, ebe, hem┼čire, sa─čl─▒k memuru, sosyal hizmetler m├╝tehass─▒s─▒, biyolog, pisikolog, diyet├ži, sa─čl─▒k m├╝hendisi, sa─čl─▒k fizik├žisi, sa─čl─▒k idarecisi ile ebe ve hem┼čire, hem┼čire yard─▒mc─▒s─▒, (Fizik tedavi, laboratuvar, eczac─▒, di┼č anestezi, r├Ântgen teknisyenleri ve yard─▒mc─▒lar─▒, ├ževre sa─čl─▒─č─▒ ve toplum sa─čl─▒─č─▒ teknisyeni dahil) sa─čl─▒k sava┼č memuru, hayvan sa─čl─▒k memuru ve benzeri sa─čl─▒k personelini kapsar.

(Ek paragraf: 10/07/2003 – 4924 S.K./11. md.) Bu s─▒n─▒fa dahil personel taraf─▒ndan yerine getirilmesi gereken hizmetler, l├╝zumu halinde bedeli d├Âner sermaye gelirlerinden ├Âdenmek kayd─▒yla, Bakanl─▒k├ža tespit edilecek esas ve usullere g├Âre hizmet sat─▒n al─▒nmas─▒ yoluyla g├Ârd├╝r├╝lebilir.

 

IV – E─×─░T─░M VE ├ľ─×RET─░M H─░ZMETLER─░ SINIFI:

Bu s─▒n─▒f, bu Kanun kapsam─▒na giren kurumlarda e─čitim ve ├Â─čretim vazifesiyle g├Ârevlendirilen ├Â─čretmenleri kapsar. *5*

 

V – AVUKATLIK H─░ZMETLER─░ SINIFI:

Avukatl─▒k hizmetleri s─▒n─▒f─▒, ├ľzel kanunlar─▒na g├Âre avukatl─▒k ruhsat─▒na sahip, baroya kay─▒tl─▒ ve kurumlar─▒n─▒ yarg─▒ mercilerinde temsil yetkisini haiz olan memurlar─▒ kapsar.

 

VI- D─░N H─░ZMETLER─░ SINIFI:

Din hizmetleri s─▒n─▒f─▒, ├Âzel kanunlar─▒na g├Âre ├že┼čitli derecelerde dini e─čitim g├Ârm├╝┼č olan ve dini g├Ârev yapan memurlar─▒ kapsar.

 

VII – EMN─░YET H─░ZMETLER─░ SINIFI:

Bu s─▒n─▒f, ├Âzel kanunlar─▒na g├Âre ( Ek ibare: 08/05/2007 – 5757 S.K/md.3) ├žar┼č─▒ ve mahalle bek├žisi, polis, komiser muavini, komiser, ba┼čkomiser emniyet m├╝fetti┼či, polis m├╝fetti┼či, emniyet amiri ve emniyet m├╝d├╝r├╝ ve emniyet m├╝d├╝r├╝ s─▒fat─▒n─▒ kazanm─▒┼č emniyetmensubu memurlar─▒ kapsar.

 

VIII – YARDIMCI H─░ZMETLER SINIFI:

Yard─▒mc─▒ hizmetler s─▒n─▒f─▒, kurumlarda her t├╝rl├╝ yaz─▒ ve dosya da─č─▒tmak ve toplamak, m├╝racaat sahiplerini kar┼č─▒lamak ve yol g├Âstermek; hizmet yerlerini temizleme, ayd─▒nlatma ve ─▒s─▒tma i┼člerinde ├žal─▒┼čmak veya basit iklim rasatlar─▒n─▒ yapmak; ila├žlama yapmak veya yapt─▒rmak veya tedavi kurumlar─▒nda hastalar─▒n ve hastanelerin temizli─či ve basit bak─▒m─▒ ile ilgili hizmetleri yapmak veya kurumlarda *3* koruma ve muhafaza hizmetleri gibi anahizmetlere yard─▒mc─▒ mahiyetteki g├Ârevlerde her kurumun ├Âzel b├╝nyesine g├Âre ve yine bu mahiyette olmak ├╝zere ihdas─▒na l├╝zum g├Ârd├╝─č├╝ yard─▒mc─▒ hizmetleri ifa ile g├Ârevli bulunanlardan 4 ├╝nc├╝ maddenin (d) bendinde tan─▒mlananlar─▒n d─▒┼č─▒nda kalanlar─▒ kapsar.

(Ek: 28/03/1988 – KHK – 318/1 md.) Bu s─▒n─▒fa dahil personel taraf─▒ndan yerine getirilmesi gereken hizmetlerden hizmet yerlerinin ve tedavi kurumlar─▒n─▒n temizlenmesi, tesisat─▒n bak─▒m ve i┼čletilmesi ve benzeri

nitelikteki hizmetlerin ├╝├ž├╝nc├╝ ┼čah─▒slara ihale yoluyla g├Ârd├╝r├╝lmesi m├╝mk├╝nd├╝r.

(Ek f─▒kra:18/05/1994 – KHK – 527/1 md.; M├╝lga f─▒kra: 28/02/1995 – 4081/3 md. )

 

IX – M├ťLK─░ ─░DARE AM─░RL─░─×─░ H─░ZMETLER─░ SINIFI:

Bu s─▒n─▒f, valiler ve kaymakamlar ile bu s─▒fatlar─▒ kazanm─▒┼č olup ─░├ži┼čleri Bakanl─▒─č─▒ merkez ve iller kurulu┼čunda ├žal─▒┼čanlar─▒ ve maiyet memurlar─▒n─▒ kapsar.

 

X – M─░LL─░ ─░ST─░HBARAT H─░ZMETLER─░ SINIFI:

Bu s─▒n─▒f, Milli ─░stihbarat Te┼čkilat─▒ kadrolar─▒nda veya bu te┼čkilat emrinde ├žal─▒┼čt─▒r─▒lanlardan ├Âzel kanunlar─▒nda g├Âsterilen veya Ba┼čbakanl─▒k├ža tespit edilen g├Ârevleri ifa edenleri kapsar.

 

ORTAK H├ťK├ťMLER

a) S─▒n─▒flar─▒n ├Â─črenim durumlar─▒na g├Âre giri┼č ve y├╝kselebilecek derece ve kademeleri a┼ča─č─▒da g├Âsterilmi┼čtir.

Giri┼č Y├╝kselinebilecek

├ľ─črenim durumu Derece Kademe Derece Kademe

─░lkokulu bitirenler 15 1 7 Son

Ortaokulu bitirenler 14 2 5 Son

Ortaokul dengi mesleki veya teknik ├Â─črenimi bitirenler 14 3 5 Son.

Ortaokul ├╝st├╝ 1 y─▒l mesleki veya teknik ├Â─črenimi bitirenler 13 1 4 Son

Ortaokul ├╝st├╝ 2 y─▒l mesleki veya teknik ├Â─črenimi bitirenler 13 2 4 Son

Liseyi bitirenler 13 3 3 Son

Lise dengi mesleki veya teknik ├Â─črenimi bitirenler 12 2 3 Son

Lise veya dengi okullar ├╝st├╝ 1 y─▒ll─▒k mesleki veya teknik ├Â─črenimi bitirenler 11 1 2 Son

Lise veya dengi okullar ├╝st├╝ 2 y─▒l veya Ortaokul ├╝st├╝ en az 5 y─▒ll─▒k mesleki

veya teknik ├Â─črenimi bitirenler 10 1 2 Son

Lise veya dengi okullar ├╝st├╝ 3 y─▒l teknik veya mesleki ├Â─črenimi bitirenler 10 2 2 Son

2 y─▒l s├╝reli y├╝ksek ├Â─črenimi bitirenler 10 2 1 Son

3 y─▒l s├╝reli y├╝ksek ├Â─črenimi bitirenler 10 3 1 Son

4 y─▒l s├╝reli y├╝ksek ├Â─črenimi bitirenler 9 1 1 Son

5 y─▒l s├╝reli y├╝ksek ├Â─črenimi bitirenler 9 2 1 Son

6 y─▒l s├╝reli y├╝ksek ├Â─črenimi bitirenler 9 3 1 Son

 

1 – Avukatl─▒k staj─▒n─▒ a├ž─▒kta iken yapanlara iki, memuriyette iken yapanlara bir kademe ilerlemesi uygulan─▒r.

2 – D├Ârt y─▒l s├╝reli y├╝ksek ├Â─črenimi bitirenlerden y├╝ksek m├╝hendis, m├╝hendis, y├╝ksek mimar, mimar s─▒fat─▒n─▒ alm─▒┼č olanlar ile bunlardan ├Â─čretmenlik hizmetinde ├žal─▒┼čanlar, Erkek Teknik Y├╝ksek ├ľ─čretmen Okulu, Erkek Teknik ├ľ─čretmen Okulu ve Devlet Tatbiki G├╝zel Sanatlar Y├╝ksek Okulu mezunlar─▒, ─░stanbul Devlet G├╝zel Sanatlar Akademisi ile uygulamal─▒ End├╝stri Sanatlar─▒ Y├╝ksek Okulu mezunlar─▒, Teknik E─čitim Fak├╝ltesi (Y├╝ksek Teknik ├ľ─čretmen Okulu ve G├╝zel Sanatlar Fak├╝ltesi, ─░stanbul Devlet Tatbiki G├╝zel Sanatlar Y├╝ksek Okulu) mezunlar─▒, ├Â─črenimlerine g├Âre tesbit edilen giri┼č derece ve kademelerine bir derece,

3 – Be┼č y─▒l ve daha fazla s├╝reli y├╝ksek ├Â─črenimini bitirenlerden y├╝ksek m├╝hendis, m├╝hendis, y├╝ksek mimar, mimar s─▒fat─▒n─▒ alm─▒┼č olanlar ile bunlardan e─čitim ve ├Â─čretim hizmetinde ├žal─▒┼čanlar ├Â─črenimlerine g├Âre tespit edilen giri┼č derece ve kademelerine bir derece,

4 – Teknik hizmetler s─▒n─▒f─▒nda g├Ârev almak ┼čartiyle jeolog, jeofizik├ži, hidrojeolog, hidrolog, jeomorflog, kimyager, fizik├ži, matematik├ži, istatik├ži, y├Âneylemci (harekat ara┼čt─▒rmac─▒sI), matematiksel iktisat├ž─▒ (Ekonometric─░), Erkek Teknik ├ľ─čretmen Okulu mezunlar─▒, fen memurlar─▒, teknikerler ve y├╝ksek teknikerler, t├╝t├╝n ve m├╝skirat eksperleri, tar─▒m alet ve makineleri Uzmanl─▒k Y├╝ksek Okulu mezunlar─▒ ile benzeri fen bilimleri ve teknik bilimler lisansiyerleri, Mimarl─▒k ve M├╝hendislik Fak├╝ltesi veya b├Âl├╝mlerinden mezun olan ┼čehir planc─▒s─▒, y├╝ksek ┼čehir planc─▒s─▒, y├╝ksek b├Âlge planc─▒s─▒. Gazi ├ťniversitesi Mesleki E─čitim Fak├╝ltesi Teknoloji B├Âl├╝m├╝ ─░┼č ve Teknik Anabilim Dal─▒ mezunlar─▒, Ankara ├ťniversitesi Ziraat Fak├╝ltesi Ev Ekonomisi Y├╝ksek Okulu mezunlar─▒ ├╝niversitelerin arkeoloji ve sanat tarihi b├Âl├╝mlerinin prehistorya, protohistorya ve ├Ânasya arkeolojisi, klasik arkeoloji anabilim dallar─▒ndan mezun olanlar ├Â─črenimlerine g├Âre tespit edilen giri┼č derece ve kademelerine bir derece,

5 – D├Ârt y─▒l ve daha fazla s├╝reli y├╝ksek ├Â─črenim g├Ârenlerden tabip, di┼č tabibi, veteriner hekim, eczac─▒ ile benzeri sa─čl─▒k bilimleri lisansiyerleri (Hayvan sa─čl─▒─č─▒ dahil) Biyolog unvan─▒na sahip akademik personel giri┼č derece ve kademelerine bir derece eklenmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hizmete al─▒n─▒rlar.

6 – a) Lise ve dengi okul mezunu olup, ├Âzel kanunlar─▒ gere─čince s─▒nava tabi tutularak orta dereceli okul ├Â─čretmenli─či ehliyetini alanlar ve *5* (De─či┼čik ibare: 13/06/2010-5984 S.K/mad.4) e─čitim m├╝fetti┼čli─či unvan─▒n─▒ kazananlar, mesleki ve teknik ├Â─čretim okullar─▒ meslek, atelye veya kurs ├Â─čretmenli─činde g├Ârevlendirilenler ile ├Âzel kanunlar─▒na ya da ├Âzel kanunlar─▒n verdi─či izne dayan─▒larak orta dereceli okul ├Â─čretmenli─čine atananlar 11 inci derecenin birinci kademesinden hizmete al─▒n─▒rlar.

b) Ortaokul ve dengi, lise ve dengi okullar─▒n, normal ├Â─črenim s├╝resinden fazla olmas─▒ halinde, ba┼čar─▒l─▒ her ├Â─črenim y─▒l─▒ i├žin bir kademe ilerlemesi uygulan─▒r. Bunlardan teknik ├Â─čretim okullar─▒ mezunlar─▒na, meslekleri ile ilgili g├Ârevlerde ├žal─▒┼čmalar─▒ halinde ayr─▒ca bir kademe ilerlemesi daha verilir.

7 – a) Kurumlar─▒nca a├ž─▒lan ve bir k─▒s─▒m g├Ârevlere atanmada kanuni nitelik olarak ┼čart ko┼čulan kurslar─▒, memurlu─ča girmeden ├Ânce ba┼čar─▒ ile bitirenler hakk─▒nda bu meslekleri ile ilgili g├Ârevlerde ├žal─▒┼čm─▒┼č olmak ve 3 kademeyi ge├žmemek ┼čartiyle, bu kurslarda ge├žirdikleri ba┼čar─▒l─▒ s├╝relerin her y─▒l─▒ i├žin bir kademe ilerlemesi uygulan─▒r.

b) Diyanet ─░┼čleri Ba┼čkanl─▒─č─▒ kurulu┼čunda halen g├Ârevli bulunanlarla yeniden g├Âreve atanacaklardan haf─▒z olduklar─▒ Diyanet ─░┼čleri Ba┼čkanl─▒─č─▒nca tespit edilecek bir y├Ânetmelik uyar─▒nca belirlenenlere bir derece y├╝kselmesi verilir. (Lisans ├╝st├╝ e─čitim sebebiyle verilen derece ve kademe ilerlemesi bu f─▒kra gere─čince verilen derece ilerlemesiyle birlikte uygulanamaz.)

8 – a) Emniyet hizmetleri s─▒n─▒f─▒na girenlerden:

─░lkokul, ortaokul ve dengi okullar─▒ bitirenler; ilkokul ve ortaokulu bitirenlerin giri┼č derecelerine iki derece,

Lise ve dengi okullar─▒ bitirenler, liseyi bitirenler i├žin tespit edilen giri┼č derece ve kademesine bir derece bir kademe,

Y├╝ksek ├Â─črenimi bitirenler ayn─▒ y├╝ksek ├Â─črenimi bitirenler i├žin tespit edilen giri┼č derece ve kademesine bir derece.

b) Genel ─░dare Hizmetleri s─▒n─▒f─▒na girenlerden Orman Muhafaza Memuru ve Ba┼čmemuru ile G├╝mr├╝k muhafaza memur ve amirlerine ilkokul ve ortaokul ve lise ├Â─črenimleri i├žin bu kanunda tespit edilen giri┼č derece ve kademelerine bir derece,

c) Mesleki ├Â─črenim veya kurs g├Ârmek ve ├Âzel yar─▒┼čma s─▒nav─▒n─▒ ba┼čarmak suretiyle atanacak Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisi Tutanak M├╝d├╝rl├╝─č├╝ stenograflar─▒na ├Â─črenim giri┼č derece ve kademelerine bir derece,

─░lave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hizmete al─▒n─▒rlar.

9 – Memurlu─ča girmeden ├Ânce veya memuriyetleri s─▒ras─▒nda y├╝ksek ├Â─črenim ├╝st├╝ master derecesi alm─▒┼č olanlarla y├╝ksek ├Â─črenim kurumlar─▒nda en az bir y─▒l ilave ├Â─črenim yaparak lisans ├╝st├╝ ihtisas sertifikas─▒ alanlara bir kademe ilerlemesi, t─▒pta uzmanl─▒k belgesi alanlara, meslekleri ile ilgili ├Â─črenim dallar─▒nda doktora yapanlara bir derece y├╝kselmesi uygulan─▒r.

Master derecesini al─▒p bir kademe ilerlemesinden yararlanan memura, mesle─či ile ilgili ├Â─črenim dal─▒nda doktora yapt─▒─č─▒ takdirde iki kademe ilerlemesi uygulan─▒r.

 

10 – Doktora ├╝st├╝ ├╝niversite do├žentli─či unvan─▒n─▒ ├╝niversitede g├Ârevli iken kazananlara bir derece, di─čer memuriyetlerde iken bu unvan─▒ kazananlara iki kademe ilerlemesi uygulan─▒r.

 

11 – (De─či┼čik alt bent: 29/11/1984 – KHK-243/1 md.) Mesle─če ├Âzel yar─▒┼čma s─▒nav─▒na tabi tutulmak suretiyle al─▒nan; Ba┼čbakanl─▒k, Bakanl─▒k, M├╝ste┼čarl─▒k ve ba─č─▒ms─▒z genel m├╝d├╝rl├╝kler m├╝fetti┼č yard─▒mc─▒lar─▒ ile ba─čl─▒ m├╝fetti┼č yard─▒mc─▒lar─▒ ve Diyanet ─░┼čleri Ba┼čkanl─▒─č─▒ M├╝fetti┼č Yard─▒mc─▒lar─▒, (De─či┼čik ibare : 16/05/2006-5502 S.K./42. mad Sosyal G├╝venlik Kurumu M├╝fetti┼č Yard─▒mc─▒lar─▒, (Ek : 28/09/2006 – 5548 S.K./38.mad Kamu Denet├žili─či Kurumu Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Ba┼čbakanl─▒k Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Vak─▒f Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒ *2* ,Tapu ve Kadastro Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Devlet Planlama Te┼čkilat─▒ Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒; Devlet Personel Ba┼čkanl─▒─č─▒ Devlet Personel Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒; (Ek ibare: 29/05/2009-5902 S.K./25.mad Afet ve Acil Durum Y├Ânetimi Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒; Ba┼čbakanl─▒k Y├╝ksek Denetleme Kurulu Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒; Hazine M├╝ste┼čarl─▒─č─▒ Bankalar Yeminli Murak─▒p Yard─▒mc─▒lar─▒, Stajyer Hazine Kontrol├Ârleri, Maiyet memurlar─▒; ” *8* (De─či┼čik ibare: 07/07/2010-6004 S.K./23.mad.) D─▒┼či┼čleri Bakanl─▒─č─▒ meslek memurlar─▒ ile konsolosluk ve ihtisas memurlar─▒; Maliye Bakanl─▒─č─▒ Hesap Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Sigorta Denetleme Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒ ve Akt├╝er Yard─▒mc─▒lar─▒, Bakanl─▒klar merkez kurulu┼ču stajyer kontrol├Ârleri, (De─či┼čik: 27/06/ 1989 – KHK – 375/4 md.) ─░├ži┼čleri Bakanl─▒─č─▒ Dernekler Denet├ži Yard─▒mc─▒lar─▒, Devlet B├╝t├že Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Sosyal G├╝venlik Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, ├çal─▒┼čma Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Yurt D─▒┼č─▒ ─░┼č├ži Hizmetleri Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, ─░┼č Sa─čl─▒─č─▒ ve G├╝venli─či Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Mali Su├žlar─▒ Ara┼čt─▒rma Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Sanayi ve Ticaret Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒ *4* , Marka Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Patent Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, ├çevre ve Orman Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, ├ľz├╝rl├╝ler Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Vergi, Muhasebe ve Mill├« Emlak Denetmen Yard─▒mc─▒lar─▒, Sosyal Yard─▒m Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒ , Aile ve Sosyal Ara┼čt─▒rma Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Kad─▒n─▒n Stat├╝s├╝ Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Sosyal G├╝venlik Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, ├çal─▒┼čma Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Yurt D─▒┼č─▒ ─░┼č├ži Hizmetleri Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, ─░┼č Sa─čl─▒─č─▒ ve G├╝venli─či Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, ├çal─▒┼čma ve Sosyal G├╝venlik E─čitim Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, K├╝lt├╝r ve Turizm Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, (Ek ibare: 28/12/2010-6093 S.K./14.mad.) Yazma Eser Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒ , (Ek ibare: 05/11/2008-5809 S.K./67.mad Ula┼čt─▒rma ve Haberle┼čme Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Denizcilik Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, G├╝mr├╝k Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Teknik Yard─▒m Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Devlet Muhasebe Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Devlet Mallar─▒ Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Maliye Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Gelir Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Mal├« Hizmetler Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Milli Emlak Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Vergi ─░stihbarat Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Muhasebe Denetmen Yard─▒mc─▒lar─▒, Vergi Denetmen Yard─▒mc─▒lar─▒, Milli Emlak Denetmen Yard─▒mc─▒lar─▒, Ba─č-Kur Denetmen Yard─▒mc─▒lar─▒, D─▒┼č Ticaret M├╝ste┼čarl─▒─č─▒ D─▒┼č Ticarette Standardizasyon Denetmen Yard─▒mc─▒lar─▒, Bakanl─▒k ve ba─čl─▒ kurulu┼člar─▒n A.T. Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Hazine Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, D─▒┼č Ticaret Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, (Ek ibare: 01/07/2010-6002 S.K./21.mad.) Diyanet ─░┼čleri Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Din ─░┼čleri Y├╝ksek Kurulu Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒ , T├╝rkiye ─░statistik Kurumu Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, *5* (De─či┼čik ibare: 13/06/2010-5984 S.K/mad.4) E─čitim M├╝fetti┼č Yard─▒mc─▒lar─▒ ile ─░├ži┼čleri Bakanl─▒─č─▒ Planlama Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, ─░stihdam ve Meslek Uzman Yard─▒mc─▒lar─▒, Belediye M├╝fetti┼č Yard─▒mc─▒lar─▒,Milli Savunma Bakanl─▒─č─▒ Akaryak─▒t ─░kmal ve NATO POL Tesisleri ─░┼čletme Ba┼čkanl─▒─č─▒ M├╝fetti┼č Yard─▒mc─▒lar─▒n─▒n ├Âzel yeterlik s─▒nav─▒ y├Ânetmeliklerine g├Âre yap─▒lacak yeterlik s─▒navlar─▒nda ba┼čar─▒ g├Âstererek M├╝fetti┼čli─če, Kaymakaml─▒─ča, (Ek : 28/09/2006 – 5548 S.K./38.mad Kamu Denet├žili─či Kurumu Uzmanl─▒─č─▒na, Ba┼čbakanl─▒k Uzmanl─▒─č─▒na, Vak─▒f Uzmanl─▒─č─▒na, *2* Tapu ve Kadastro Uzmanl─▒─č─▒na, Devlet Planlama Uzmanl─▒─č─▒na, Devlet Personel Uzmanl─▒─č─▒na, (Ek ibare: 29/05/2009-5902 S.K./25.mad Afet ve Acil Durum Y├Ânetimi Uzmanl─▒─č─▒na , Bankalar Yeminli Murak─▒pl─▒─č─▒na, Hesap Uzmanl─▒─č─▒na, Sigorta Denetleme Uzmanl─▒─č─▒na ve Akt├╝erli─čine, Kontrol├Ârl├╝─če, ─░├ži┼čleri Bakanl─▒─č─▒ Dernekler Denet├žili─čine, Devlet B├╝t├že Uzmanl─▒─č─▒na, Sosyal G├╝venlik Uzmanl─▒─č─▒na, ├çal─▒┼čma Uzmanl─▒─č─▒na, Yurt D─▒┼č─▒ ─░┼č├ži Hizmetleri Uzmanl─▒─č─▒na, ─░┼č Sa─čl─▒─č─▒ ve G├╝venli─či Uzmanl─▒─č─▒na, Mali Su├žlar─▒ Ara┼čt─▒rma Uzmanl─▒─č─▒na, Sanayi ve Ticaret Uzmanl─▒─č─▒na *4* , Marka Uzmanl─▒─č─▒na, Patent Uzmanl─▒─č─▒na, ├çevre ve Orman Uzmanl─▒─č─▒na, ├ľz├╝rl├╝ler Uzmanl─▒─č─▒na, Vergi, Muhasebe ve Mill├« Emlak Denetmenli─čine, Sosyal Yard─▒m Uzmanl─▒─č─▒na , Aile ve Sosyal Ara┼čt─▒rma Uzmanl─▒─č─▒na, Kad─▒n─▒n Stat├╝s├╝ Uzmanl─▒─č─▒na , Sosyal G├╝venlik Uzmanl─▒─č─▒na, ├çal─▒┼čma Uzmanl─▒─č─▒na, Yurt D─▒┼č─▒ ─░┼č├ži Hizmetleri Uzmanl─▒─č─▒na, ─░┼č Sa─čl─▒─č─▒ ve G├╝venli─či Uzmanl─▒─č─▒na, ├çal─▒┼čma ve Sosyal G├╝venlik E─čitim Uzmanl─▒─č─▒na, K├╝lt├╝r ve Turizm Uzmanl─▒─č─▒na, Ek ibare: 28/12/2010-6093 S.K./14.mad.) Yazma Eser Uzmanl─▒─č─▒na , (Ek ibare: 05/11/2008-5809 S.K./67.mad Ula┼čt─▒rma ve Haberle┼čme Uzmanl─▒─č─▒na, Denizcilik Uzmanl─▒─č─▒na, G├╝mr├╝k Uzmanl─▒─č─▒na, Sosyal Sigorta Uzmanl─▒─č─▒na, Teknik Yard─▒m Uzmanl─▒─č─▒na, Devlet Muhasebe Uzmanl─▒─č─▒na, Devlet Gelir Uzmanl─▒─č─▒na, Mal├« Hizmetler Uzmanl─▒─č─▒na, Devlet Mallar─▒ Uzmanl─▒─č─▒na, Maliye Uzmanl─▒─č─▒na, Gelir Uzmanl─▒─č─▒na, Milli Emlak Uzmanl─▒─č─▒na, Vergi ─░stihbarat Uzmanl─▒─č─▒na, Muhasebe Denetmenli─čine, Vergi Denetmenli─čine, Milli Emlak Denetm enli─čine, Ba─č-Kur Denetmenli─čine, D─▒┼č Ticaret M├╝ste┼čarl─▒─č─▒ D─▒┼č Ticarette Standardizasyon Denetmenli─čine, bakanl─▒k ve ba─čl─▒ kurulu┼člar─▒n A.T. Uzmanl─▒─č─▒na, Hazine Uzmanl─▒─č─▒na, D─▒┼č Ticaret Uzmanl─▒─č─▒na, (Ek ibare: 01/07/2010-6002 S.K./21.mad.) Diyanet ─░┼čleri Uzmanl─▒─č─▒na, Din ─░┼čleri Y├╝ksek Kurulu Uzmanl─▒─č─▒na , T├╝rkiye ─░statistik Kurumu Uzmanl─▒─č─▒na, (De─či┼čik ibare: 13/06/2010-5984 S.K/mad.4) E─čitim M├╝fetti┼čli─čine , ─░├ži┼čleri Bakanl─▒─č─▒ Planlama Uzmanl─▒─č─▒na, ─░stihdam ve Meslek Uzmanl─▒─č─▒na, *8* (De─či┼čik ibare: 07/07/2010-6004 S.K./23.mad.) D─▒┼či┼čleri Bakanl─▒─č─▒ meslek memurlu─ču ile konsolosluk ve ihtisas memurlu─čunda ise D─▒┼či┼čleri Bakanl─▒─č─▒nca s─▒navla girilmesi ┼čart ko┼čulan bir dereceye atanmalar─▒ s─▒ras─▒nda ve bir defaya mahsus olmak ├╝zere haklar─▒nda ayr─▒ca bir derece y├╝kselmesi uygulan─▒r.

 

12 – a) Memuriyete girmeden ├Ânce veya memurluklar─▒ s─▒ras─▒nda ortaokul ve dengi veya lise ve dengi ├Â─črenim ├╝zerine hizmet i├ži e─čitim say─▒lmayan ve ├Â─črenim s├╝releri en az aral─▒ks─▒z 1 veya 2 ├Â─črenim y─▒l─▒ olan ve kurumlar─▒nca a├ž─▒lan mesleki kurslar─▒ bitirenler hakk─▒nda; 1 y─▒ll─▒k ├Â─črenim i├žin 1 kademe, 2 y─▒ldan az olmayan ├Â─črenim i├žin 1 derece y├╝kselmesi uygulan─▒r.

b) Lise ve dengi okullar─▒ bitirdikten sonra memurluklar─▒ s─▒ras─▒nda Milli E─čitim Bakanl─▒─č─▒nca belli edilen ve kurumlar─▒nca d├╝zenlenen bir y─▒l s├╝reli mesleki hizmet i├ži e─čitim kurslar─▒n─▒ tamamlayanlar─▒n bulunduklar─▒ derece ve kademelere bir kademe ilave edilir.

c) Memuriyetleri s─▒ras─▒nda T├╝rkiye ve Ortado─ču Amme ─░daresi Enstit├╝s├╝n├╝ bitirenlere her ba┼čar─▒l─▒ ├Â─črenim y─▒l─▒ i├žin ├Â─črenim s├╝releri kadar (2 y─▒l─▒ ge├žmemek ┼čartiyle) her y─▒l i├žin bir kademe ilerlemesi uygulan─▒r.

d) (─░ptal bend: Anayasa Mah. 16/04/2003 tarih ve E.2003/22, K.2003/34 say─▒l─▒ Karar─▒ ile;Yeniden d├╝zenlenen bend:17/09/2004 – 5234 S.K./1.mad *1* Memuriyette iken veya memuriyetten ayr─▒larak (87 nci maddeye t├óbi kurumlarda ├žal─▒┼čanlar dahil) ├╝st ├Â─črenimi bitirenler, ayn─▒ ├╝st ├Â─črenimi tahsile ara vermeden ba┼člayan ve normal s├╝resi i├žinde bitirdikten sonra memuriyete giren emsallerinin ula┼čt─▒klar─▒ derece ve kademeyi a┼čmamak kayd─▒yla, bitirdikleri ├╝st ├Â─črenimin giri┼č derece ve kademesine memuriyette ge├žirdikleri ba┼čar─▒l─▒ hizmet s├╝relerinin tamam─▒ her y─▒l bir kademe, her ├╝├ž y─▒l bir derece hesab─▒yla ilave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademeye y├╝kseltilirler.

 

b) ├ľ─črenim durumlar─▒ itibariyle (a) bendinde g├Âsterilen y├╝kselinebilecek derece ve kademelerden farkl─▒ olanlar a┼ča─č─▒da g├Âsterilmi┼čtir.

 

1 – Lise ve lise dengi mesleki veya teknik ├Â─čretim g├Ârenlerden, ├Â─črenim eksikli─čini giderecek hizmet i├ži e─čitimden ge├žerek, Devlet Personel Dairesi taraf─▒ndan haz─▒rlanacak y├Ânetmelikte belirlenecek esaslara g├Âre yap─▒lacak ├Âzel y├╝kselme s─▒navlar─▒nda ba┼čar─▒ g├Âsterenler 1 inci derecenin son kademesine kadar y├╝kselebilirler.

 

2 – (a) bendinin 12 nci f─▒kras─▒n─▒n (a) ┼č─▒kk─▒nda g├Âsterilenler 3 ├╝nc├╝ derecenin son kademesine kadar y├╝kselebilirler.

 

3-